İkaz Yeleği Sınıfları: EN ISO 20471 Sınıf 1, 2 ve 3 Rehberi

İkaz yeleği sınıfları, EN ISO 20471 standardının yüksek görünürlüklü giysileri görünür malzeme miktarına göre üç düzeye ayırmasından gelir. Bir yeleğin, ceketin ya da tulumun "Sınıf 1", "Sınıf 2" veya "Sınıf 3" olması, üzerinde ne kadar floresan zemin malzemesi ve ne kadar retroreflektif (yansıtıcı) bant bulunduğunu gösterir. Sınıf yükseldikçe çalışan gündüz daha uzaktan fark edilir, gece de araç farlarında daha belirgin görünür.

Bu rehberde standardın iki malzeme türünü, sınıfların minimum alan değerlerini, etiketin nasıl okunacağını, yelek ile tam takım arasındaki farkı ve hangi işte hangi sınıfın düşünülmesi gerektiğini anlatıyoruz. Son bölümde bakım, yıkama ve değiştirme konusuna değiniyoruz.

EN ISO 20471 neyi düzenler?

EN ISO 20471, hareketli araç ve iş makinesi bulunan, yüksek riskli ortamlarda çalışanların görünür olmasını sağlayan giysilerin test yöntemlerini ve gereksinimlerini belirler. 2013 yılında yayımlanan sürüm, daha önce kullanılan EN 471 standardının yerini aldı. Güncel metin EN ISO 20471:2013+A1:2016 olarak anılır; 2016'daki A1 değişikliği, yansıtıcı malzemelerin aşınma testi koşullarına ilişkin bir düzeltme getirmiştir. Sınıf yapısı ve alan değerleri 2013 sürümündeki gibidir.

Standart giysiyi iki tür malzeme üzerinden değerlendirir:

• Floresan zemin malzemesi: Gün ışığında ve alacakaranlıkta görünürlüğü sağlar. Standartta tanımlı üç renk vardır: floresan sarı (halk arasında fosforlu sarı), floresan turuncu-kırmızı ve floresan kırmızı. Renk ve parlaklık, yıkama ve güneş ışığına maruz bırakma sonrasında da ölçülür.
• Retroreflektif malzeme: Işığı geldiği yöne geri yansıtır; karanlıkta araç farı vurduğunda parlar. Giysi üzerindeki gri-gümüş bantlar bu malzemedir.

Bu ikisi birbirinin yerini tutmaz. Sadece reflektör bandı olan lacivert ya da gri bir iş pantolonu gece fark edilir, ama floresan zemini olmadığı için EN ISO 20471 kapsamında bir ikaz giysisi sayılmaz.

Sınıf 1, 2 ve 3: minimum alan değerleri

Bir giysinin sınıfı, üzerindeki görünür malzemenin metrekare cinsinden alanına göre belirlenir. Her iki malzeme için de alt sınır vardır ve giysi, iki değerden hangisinde daha düşük kalıyorsa o sınıfa girer.

Alanlar giysinin satışa sunulan en küçük bedeni üzerinden ölçülür. Bu yüzden aynı modelin küçük bedeni daha düşük bir sınıfta kalabilir; bazı üreticiler bu durumu etikette ya da kullanım bilgisinde beden bazında belirtir. Standart ayrıca bantların yerleşimini de tarif eder: gövdeyi çevreleyen bantlar, kol ve paça bantları belirli genişlik ve açı kurallarına uymalıdır. Sınıf 3 bir giysinin gövdeyi örtmesi ve yansıtıcı bantlı kolları ya da yansıtıcı bantlı paçaları olması gerekir; bu nedenle kolsuz bir yelek tek başına Sınıf 3 olamaz.

Etiket ve sınıf piktogramı nasıl okunur?

EN ISO 20471 sertifikalı bir giysinin etiketinde, yansıtıcı bantlı bir ceketi andıran yüksek görünürlük piktogramı bulunur. 2013 sürümüyle birlikte piktogramın yanında yalnız tek bir rakam yer alır: giysinin sınıfı. Eski EN 471 etiketlerinde görülen ikinci rakam (yansıtıcı malzeme düzeyi) artık yoktur.

Etikette ve kullanım bilgisinde ayrıca şunlara bakın:

• Maksimum yıkama sayısı: Üretici bir üst sınır beyan ettiyse etikette gösterilir. Beyan yoksa kullanım bilgisinde giysinin 5 yıkamadan sonra test edildiği belirtilmelidir.
• Beden ve sınıf ilişkisi: Bazı bedenlerde sınıf farklıysa bu bilgi kullanım kılavuzunda yer alır.
• CE işareti ve yıkama talimatı: Yüksek görünürlüklü giysi kişisel koruyucu donanımdır; yıkama sıcaklığı ve kurutma koşulları performansı doğrudan etkiler.

Yelek mi, tam takım mı? Kombinasyonla sınıf yükseltme

İkaz yeleği hafif, ucuz ve her mevsim giysinin üstüne giyilebilir olduğu için en yaygın seçenektir. Ancak kolları ve bacakları açıkta bıraktığı için genellikle Sınıf 2'de kalır. Kollu bir ikaz ceketi ya da parka, kollardaki bantlar sayesinde Sınıf 3'e ulaşabilir; kolların hareketi gece uzaktan bakan bir sürücünün insan silüetini tanımasını kolaylaştırır.

Standart, birlikte giyilen parçaların takım olarak sertifikalandırılmasına izin verir. Örneğin Sınıf 2 bir ceket ile Sınıf 2 bir pantolon birlikte test edilip Sınıf 3 takım olarak belgelendirilebilir. Bunun koşulu, üreticinin hangi parçaların birlikte giyildiğinde bu sınıfa ulaşıldığını açıkça belirtmesidir. Elinizdeki iki parçayı kendi başınıza birleştirip "Sınıf 3" saymak doğru değildir; kombinasyonun ürün belgesinde yazması gerekir.

Hangi işte hangi sınıf?

Doğru sınıf, işyerinin risk değerlendirmesiyle belirlenir. Değerlendirmede araç trafiğinin hızı ve yoğunluğu, çalışanın araca uzaklığı, ortamın aydınlatması, hava koşulları ve arka plandaki renk karmaşası birlikte ele alınır. Genel bir yol gösterici olarak:

• Depo, fabrika içi, forklift trafiği: Araç hızının düşük, alanın kapalı ve aydınlık olduğu yerlerde Sınıf 1 ya da Sınıf 2 yeterli görülebilir. Forkliftle yoğun karşılaşma varsa Sınıf 2 yelek yaygın tercihtir.
• Şantiye: İş makinesi ve kamyon trafiği olan şantiyelerde en az Sınıf 2 yelek kullanılır; mühendis tipi cepli yelekler bu iş için pratiktir.
• Kentsel yol çalışması: Trafiğe açık yollarda genellikle Sınıf 2 en düşük düzey kabul edilir; trafik hızlandıkça Sınıf 3 düşünülmelidir.
• Otoyol, hızlı trafik, gece çalışması: Yüksek hızlı araç trafiği ve karanlık birleştiğinde Sınıf 3 (kollu ceket, parka, tulum ya da sertifikalı takım) önerilir.
• Havaalanı apronu: Uçak, çekici ve servis aracı hareketi nedeniyle havalimanları çoğunlukla kendi kurallarını uygular; bu kurallar genellikle Sınıf 2 veya Sınıf 3 ister.

Renk seçiminde de ortam önemlidir: yeşil bitki örtüsünün yoğun olduğu yerlerde turuncu, gri beton ve asfalt zemininde sarı daha çok öne çıkar. Kırmızı ikaz yelekleri ise ekip ya da görev ayrımı için sıkça kullanılır.

Logo baskısı yansıtıcı alanı azaltmamalı

Firma logosu ve isim baskısı, ikaz giysilerinde en sık yapılan özelleştirmedir. Ancak baskı floresan zemini ya da yansıtıcı bandı kaplarsa görünür alan küçülür ve giysi beyan edilen sınıfın altına düşebilir. Baskıyı yansıtıcı bantların üzerine yapmayın; floresan zemin üzerindeki baskıyı da mümkün olduğunca küçük tutun ve sırt ya da göğüs cebinin bant dışında kalan bölgesine yerleştirin. Giysiye sonradan dikilen arma ve cepler için de aynı kural geçerlidir. İş elbiselerine logo baskı ve nakış hizmetimiz hakkında bilgi için firmanıza özel baskı sayfamıza bakabilirsiniz.

Kullanım, bakım ve değiştirme

Yüksek görünürlüklü giysi zamanla etkinliğini kaybeder. Floresan pigmentler güneş ışığında solar; yağ, çamur ve toz yüzeyi kaplayarak rengi matlaştırır; yansıtıcı bantlar yıkama ve sürtünmeyle çatlar ya da soyulur. Şu durumlarda giysiyi değiştirin:

• Etiketteki maksimum yıkama sayısına ulaşıldıysa,
• Floresan renk belirgin şekilde soluklaştıysa ya da lekeler çıkmıyorsa,
• Yansıtıcı bantlar çatladı, kalktı veya gece fener tutulduğunda eskisi kadar parlamıyorsa,
• Giysi yırtıldı, kısaldı ya da kapanmadığı için gövdeyi saramıyorsa.

Yıkamada etiketteki sıcaklığa uyun, ağartıcı ve yumuşatıcıdan kaçının, yansıtıcı bantları ütülemeyin. Çok kirli ortamlarda çalışan ekipler için yedekli kullanım ve düzenli kontrol, yıpranmış giysinin fark edilmeden kullanılmasını önler.

EN ISO 20471, EN 17353 ve araç yeleği farkı

EN 17353, yüksek riskli iş ortamları dışındaki, orta riskli durumlar için hazırlanmış "geliştirilmiş görünürlük" standardıdır; daha önceki EN 1150 ve EN 13356 standartlarının yerini almıştır. Yavaş trafiğin olduğu yollarda koşu, bisiklet ve benzeri iş dışı etkinlikler için tasarlanan ürünleri kapsar, renk ve tasarımda daha fazla serbestlik tanır. EN 17353 sertifikalı bir ürün, EN ISO 20471 gerektiren bir işte iş elbisesinin yerine geçmez.

Otomobilde bulundurulan ikaz yelekleri çoğu zaman EN 17353 ile karıştırılır. Yol kenarında arıza ya da kaza anında kullanılan araç yelekleri yüksek riskli bir duruma karşılık gelir ve piyasadaki ürünlerin büyük kısmı EN ISO 20471'e, genellikle Sınıf 2'ye göre belgelendirilir. Satın alırken etiketteki standart numarasına ve sınıf rakamına bakmak en güvenli yoldur.

Son olarak, rulo halinde satılan reflektif ikaz bantları giysi değildir; araç, bariyer ve yüzey işaretlemesinde kullanılır. Sıradan bir giysiye bant yapıştırmak onu EN ISO 20471 uyumlu hale getirmez.

Sık sorulan sorular

İkaz yeleği hangi sınıftır?

Standart kolsuz ikaz yelekleri yeterli floresan alan ve gövdeyi saran iki yansıtıcı bantla genellikle Sınıf 2'dir. Kesin sınıf ürünün etiketindeki piktogramın yanında yazar.

Sınıf 2 yelek ile Sınıf 3 elde edebilir miyim?

Ancak üretici yeleği ya da ceketi belirli bir pantolonla birlikte Sınıf 3 takım olarak belgelendirmişse. Bu bilgi kullanım kılavuzunda yazmıyorsa parçaları birleştirmek sınıfı yükseltmez.

Fosforlu sarı ile turuncu arasında koruma farkı var mı?

İkisi de standartta tanımlı floresan renklerdir ve aynı alan gereksinimlerine tabidir. Fark, renklerin çalışma ortamının arka planında ne kadar öne çıktığıdır.

İkaz yeleği kaç kez yıkanabilir?

Üretici bir üst sınır beyan ettiyse etikette maksimum yıkama sayısı yazar. Beyan yoksa giysi 5 yıkama sonrasında test edilmiştir; renk ve bant durumu düzenli olarak kontrol edilmelidir.

Reflektörlü iş pantolonu ikaz giysisi sayılır mı?

Floresan zemin malzemesi yoksa sayılmaz. Gri veya lacivert kumaş üzerinde yansıtıcı şerit bulunan iş pantolonları gece görünürlüğe katkı sağlar, ancak EN ISO 20471 sınıfı taşımaz.

İlgili ürünler

Günlük şantiye ve depo kullanımı için ikaz yelekleri koleksiyonumuzda KANT Reflektörlü İkaz Yeleği Fosfor Sarı ve KANT Reflektörlü İkaz Yeleği Turuncu gibi modeller bulunur. Cepli mühendis tipine ihtiyaç duyanlar için KANT Reflektörlü Cepli Mühendis İkaz Yeleği Fosfor Sarı ve Uniwest UW-212 Cepli Mühendis İkaz Yeleği Turuncu-Lacivert öne çıkar.

Kollu ve kışlık seçenekler için montlar koleksiyonunda Delta Plus EASYVIEW Reflektörlü Su Geçirmez Parka Sarı, Delta Plus EASYVIEW Parka Turuncu ve Delta Plus OPTIMUM3 5'i 1 Arada Parka Sarı yer alır. İşiniz EN ISO 20471 belgeli giysi gerektiriyorsa, ürün sayfasında standardın ve sınıfın yazdığı modelleri seçin; emin olamadığınız bir üründe bize sorabilirsiniz.Takım tamamlamak için pantolonlar ve iş elbiseleri, saha işaretlemesi için çevre güvenlik ürünleri koleksiyonlarına göz atabilirsiniz.

Stoktaki ürünler 0–2 iş günü içinde kargoya verilir. Toptan ve kurumsal alımlar için toptan satış sayfamızdan ya da teklif isteyin formundan bize ulaşabilirsiniz.