Gaz Maskesi Filtre Renk Kodları ve Sınıfları: ABEK, A2P3, P3

Gaz maskesi filtre renk kodları, bir filtrenin hangi gaz, buhar ya da partiküle karşı koruduğunu ilk bakışta gösteren ortak bir dildir. Filtrenin üzerindeki renk bandı ve harf-rakam kodu (A2, ABEK1, A2P3 gibi) doğru okunduğunda, hem yanlış filtreyle çalışma riski azalır hem de gereğinden pahalı filtre almanın önüne geçilir.

Bu rehberde EN 14387 gaz ve buhar filtrelerini, EN 143 partikül filtrelerini, kombine filtre kodlarının nasıl okunduğunu, kimyasala göre filtre seçimini, filtre ömrünü ve filtreli maskenin hiç kullanılmaması gereken durumları sırayla anlatıyoruz.

Filtre kodunun üç parçası: tip, sınıf ve renk

Bir filtre kodu genellikle üç bilgi taşır. Harf, filtrenin tipini, yani hangi madde grubuna karşı koruduğunu söyler. Harften sonraki rakam, gaz filtrelerinde kapasite sınıfını gösterir. Renk bandı ise aynı bilginin görsel karşılığıdır: kahverengi bant A tipini, beyaz bant partikül filtresini işaret eder. Birden fazla bant varsa filtre kombinedir.

EN 14387 gaz ve buhar filtreleri: renk kodu tablosu

Gaz ve buhar filtreleri Avrupa'da EN 14387 standardına göre sınıflandırılır. Aşağıdaki tablo en sık karşılaşılan filtre tiplerini ve renklerini özetler.

Kapasite sınıfları: 1, 2 ve 3 ne anlama gelir?

A, B, E ve K tiplerinde harften sonraki rakam filtrenin tutabileceği gaz miktarını gösterir. Standardın yaygın kullanılan EN 14387:2004+A1:2008 sürümünde sınıf 1 filtre 1.000 ppm'e (hacimce %0,1), sınıf 2 filtre 5.000 ppm'e (%0,5), sınıf 3 filtre 10.000 ppm'e (%1) kadar ortam konsantrasyonu için tasarlanmıştır. Bu değerler bir üst sınırdır; maskenin kendi koruma faktörü ve işyerindeki maruziyet sınır değeri de ayrıca dikkate alınır ve hangisi daha düşükse o geçerlidir.

Sınıf rakamı filtrenin kaç saat dayanacağını söylemez. Laboratuvarda belirli bir test gazıyla ölçülen kapasiteyi gösterir; gerçek kullanımda süre konsantrasyona, neme, sıcaklığa ve nefes temposuna göre çok değişir.

EN 143 partikül filtreleri: P1, P2, P3 ve R/NR

Partikül filtreleri beyaz renkle gösterilir ve EN 143 standardına göre üç sınıfa ayrılır. P1 filtrenin izin verilen sızma oranı %20, P2'nin %6, P3'ün %0,05'tir. Başka bir deyişle P3 filtre, test partiküllerinin en az %99,95'ini tutar. Toz, sis ve kaynak dumanı gibi katı ve sıvı partiküllere karşı kullanılırlar; gaz ve buhara karşı koruma sağlamazlar.

Kodun sonundaki R filtrenin birden fazla vardiya kullanılabileceğini (yeniden kullanılabilir), NR ise tek vardiyalık olduğunu gösterir. Örneğin "P3 R" işaretli bir filtre, temiz ve hasarsız kaldığı sürece sonraki vardiyada tekrar takılabilir.

Kombine filtre kodları nasıl okunur?

Kombine filtreler birden fazla tipi tek gövdede toplar. Kodu soldan sağa harf-rakam çiftleri olarak okumak yeterlidir:

• A2P3: Sınıf 2 organik buhar filtresi + P3 partikül filtresi. Kahverengi ve beyaz bant taşır. Solvent bazlı boya püskürtme gibi hem buhar hem sis oluşan işlerde tercih edilir.
• ABEK1: A, B, E ve K tiplerinin hepsi sınıf 1 kapasitede. Kahverengi, gri, sarı ve yeşil bantlar birlikte bulunur. Ortamdaki madde tam belli değilse ya da birden fazla madde grubu varsa kullanılır.
• ABEK2: Aynı dört tip, sınıf 2 kapasitede. Genellikle tam yüz maskelerde kullanılan büyük filtrelerdir.
• ABEK2P3: ABEK2'ye ek olarak P3 partikül koruması. Kısaca: dört gaz grubu sınıf 2 kapasitede ve en yüksek partikül sınıfı tek filtrede.

Kombine filtrede her parçanın sınıfı ayrı okunur. "A2B1" gibi bir kodda organik buhar kapasitesi sınıf 2, inorganik gaz kapasitesi sınıf 1'dir.

Hangi kimyasala hangi filtre?

Filtre seçimi, ortamdaki maddenin ve yaklaşık konsantrasyonunun bilinmesiyle başlar. Güvenlik bilgi formunun (SDS) 8. bölümü genellikle önerilen filtre tipini yazar. Genel bir yol haritası:

• Organik çözücüler, tiner, toluen, ksilen, solvent bazlı boya ve yapıştırıcılar: A tipi. Düşük konsantrasyonda A1, daha yoğun işlerde A2. 3M serisinde 3M 6051 A1 organik gaz filtresi bu gruba girer; 3M 6055 ise aynı serinin A2 karşılığıdır.
• Aseton, diklorometan gibi düşük kaynama noktalı organikler: A filtre yetersiz kalabilir; üreticinin AX listesine bakılır, AX filtre tek kullanımlıktır.
• Klor, hidrojen sülfür, hidrojen siyanür: B tipi (gri).
• Kükürt dioksit, hidrojen klorür ve asit buharları: E tipi (sarı).
• Amonyak ve aminler (soğutma tesisleri, gübre, bazı temizlik ürünleri): K tipi (yeşil).
• Birden fazla grup ya da değişken ortam: ABE1 veya ABEK1. 3M 6057 ABE1 filtre organik, inorganik ve asidik gazlara; 3M 6059 ABEK1 filtre bunlara ek olarak amonyağa karşı korur. Tarım ilacı uygulamalarında önce ilacın etiketine ve güvenlik bilgi formuna bakılır; orada başka bir öneri yoksa püskürtülen sise karşı da korumak için organik buhar ve P3 partikül korumasını birleştiren kombine bir filtre (ör. A2P3) seçilir.
• Yalnız toz, sis, duman: P filtreler. Kaynak dumanı ve çok ince tozda genellikle P3 tercih edilir.

3M 2000 ve 5000 serisi partikül filtreleri

3M'in yassı partikül filtreleri doğrudan 6000 ve 7500 serisi yarım yüz maskeler ile 6000 serisi tam yüz maskelere takılır. 3M 2135 P3 toz, sis, duman filtresi en çok tercih edilen P3 modelidir; 2125 aynı gövdenin P2 karşılığıdır. 3M 2138 P3 filtre ise P3 partikül korumasına ek olarak ozona ve sınır değerin altındaki rahatsız edici organik buhar ile asit gaz kokularına karşı rahatlama sağlar; tam bir gaz filtresi yerine geçmez. 3M 5911 P1 filtre pedi gaz filtresinin önüne tutucu kapakla takılarak ön filtre olarak da kullanılabilir.

Delta Plus M6000 ve M9000 filtreleri

Delta Plus M6000 filtreleri M6000 serisi Jupiter yarım yüz maskeler içindir; Delta Plus M6000 ABEK1 çok amaçlı filtre bu serinin geniş kapsamlı seçeneğidir. M9000 filtreleri ise EN 148-1 standart Rd40 vida bağlantılı tam yüz maskelere takılır. Tam yüz maskesi filtresi arayanlar için Delta Plus M9000 ABEK2 filtre ve partikül korumalı Delta Plus M9000 ABEK2 P3 filtre yaygın tercihlerdir.

Bağlantı tipi: bayonet ve Rd40 uyumu

Filtre sınıfı doğru olsa bile bağlantı maskeye uymuyorsa filtre kullanılamaz. İki yaygın sistem vardır:

• Bayonet (geçmeli) bağlantı: Üreticiye özeldir. 3M 6000 serisi filtreler 3M'in 6000 ve 7500 serisi yarım yüz maskeleri ile 6000 serisi tam yüz maskelerine uyar; başka markanın bayonet maskesine takılmaz.
• Rd40 vida bağlantı (EN 148-1): Standart bir dişlidir; tek filtreli tam yüz maskelerde yaygındır. Rd40 filtre, Rd40 bağlantılı farklı marka maskeye fiziksel olarak takılabilir, ancak üreticiler kendi maske-filtre eşleşmelerini önerir.

Çift filtreli maskelerde iki filtre her zaman aynı tip ve sınıfta olmalıdır. Maske tipleri arasındaki fark için yarım yüz ve tam yüz gaz maskeleri yazımıza göz atabilirsiniz.

Filtre ömrü ve değişim zamanı

Gaz filtresinin ömrü önceden kesin olarak bilinemez; bu yüzden değişim için birkaç işarete birlikte bakılır:

• Koku, tat veya tahriş: Maske takılıyken madde kokusu ya da tadı hissediliyorsa filtre doymuştur; ortamdan hemen çıkılır ve filtre değiştirilir. Ancak kokusu algılanmayan maddelerde bu işarete güvenilmez, değişim planlı yapılmalıdır.
• Ambalaj açılış tarihi: Gaz filtresi ambalajından çıktığı andan itibaren ortam havasını emmeye başlar. Açılış tarihini filtrenin üzerine yazmak iyi bir alışkanlıktır.
• Raf ömrü: Açılmamış filtrenin son kullanma tarihi ambalajda yazar ve üreticinin önerdiği saklama koşullarında geçerlidir.
• Nefes direnci: Partikül filtrelerinde nefes almak belirgin şekilde zorlaştığında filtre dolmuştur.
• Özel kurallar: AX ve NO-P3 filtreler tek kullanımlıktır; Hg-P3 filtre en fazla 50 saat kullanılır.

Filtreli maskenin kullanılmayacağı durumlar

Filtreli maskeler ortam havasını temizler, oksijen üretmez. Bu yüzden şu durumlarda kullanılmaz; bunun yerine temiz hava beslemeli ya da kendinden hava tüplü cihaz gerekir:

• Oksijen oranının düşmüş olabileceği tank, kuyu, silo ve kapalı alanlar,
• Ortamdaki maddenin ya da konsantrasyonunun bilinmediği durumlar,
• Konsantrasyonun filtre sınıfını veya maskenin koruma sınırını aştığı durumlar,
• Karbon monoksit gibi standart A, B, E, K filtrelerin tutmadığı gazlar.

Sık sorulan sorular

ABEK2 filtre ile ABEK1 filtre arasındaki fark nedir?

İkisi de aynı dört madde grubuna karşı korur. Fark kapasitededir: ABEK2 sınıf 2, ABEK1 sınıf 1'dir. ABEK2 daha yüksek konsantrasyonlar için tasarlanmıştır ve genellikle tam yüz maskelerde kullanılır.

ABEK2P3 kodundaki P3 ne anlama gelir?

Filtrenin gaz bölümüne ek olarak en yüksek sınıf partikül filtresi içerdiğini gösterir. Toz, sis veya dumanla birlikte gaz da bulunan ortamlarda kullanılır.

3M 6057 ile 3M 6059 filtre arasındaki fark nedir?

3M 6057 ABE1 sınıfındadır: organik, inorganik ve asidik gazlara karşı korur. 3M 6059 ABEK1 sınıfındadır ve buna ek olarak amonyağa karşı da koruma sağlar. Güncel fiyat ve stok bilgisi ürün sayfalarında yer alır.

3M 2135 ve 3M 2138 filtre gaza karşı korur mu?

3M 2135 yalnız partikül filtresidir (P3). 3M 2138 de P3 partikül filtresidir; ozona ve düşük seviyedeki rahatsız edici organik buhar ile asit gaz kokularına karşı rahatlama sağlar, ancak gaz filtresi yerine kullanılmaz.

Tam yüz maskesi filtresi seçerken neye bakmalıyım?

Önce maskenin bağlantı tipine (bayonet ya da Rd40), sonra ortamdaki maddeye göre filtre tipine ve sınıfına bakın. Çift filtreli maskelerde iki filtre aynı kodda olmalıdır.

İlgili ürünler

Tüm filtre seçeneklerini maske filtresi koleksiyonunda, uyumlu maskeleri yarım ve tam yüz maskeleri sayfasında bulabilirsiniz. Maske ve filtreyi birlikte almak isteyenler için gaz maskesi ve maske filtre setleri, tüm ürün grubu için solunum koruma ve 3M ürünleri için 3M iş güvenliği ürünleri koleksiyonlarına göz atabilirsiniz. Her ürünün uyduğu standart ürün sayfasında yazar; stoktaki ürünler 0–2 iş günü içinde kargoya verilir. Toplu alımlar için toptan satış sayfamızı inceleyebilir ya da teklif isteyebilirsiniz.