EN 171, kızılötesi (IR) ışınıma karşı gözü koruyan filtreleri tanımlayan Avrupa standardıdır. Türkiye'de TS EN 171 olarak yayımlanmıştır. Dökümhane, cam, çelik ve ısıl işlem tesisleri gibi yüksek sıcaklıktaki kaynaklara bakılarak çalışılan iş yerlerinde kullanılan gözlük, siperlik ve vizörlerin filtreleri bu standarda göre sınanır ve işaretlenir.
Kızılötesi ışınım göz için neden tehlikelidir?
Erimiş metal, fırın ağzı ya da akkor hâldeki malzeme yoğun kızılötesi ışınım yayar. Bu ışınım gözle görülmez ve göz kapağının refleksiyle engellenemez. Uzun süre korunmasız maruz kalmak göz merceğinde ısıl hasara ve zamanla katarakta yol açabilir. Bu nedenle sıcak kaynağa bakılarak yapılan işlerde sıradan şeffaf bir gözlük yeterli değildir; kızılötesini süzen bir filtre gerekir.
EN 171 neyi kapsar?
- Kızılötesi filtrelerin ölçek numaralarını ve her ölçek numarası için ışık geçirgenliği ile kızılötesi geçirgenlik sınırlarını
- Bu değerlerin nasıl ölçüleceğini (deney yöntemleri)
- Filtre seçimi için kaynağın sıcaklığına göre önerilen ölçek numaralarını içeren bir kılavuz eki
Filtrenin takıldığı çerçeve, gözlük ya da siperliğin mekanik dayanımı ve genel gereklilikleri ise EN 166 standardında düzenlenir. Yani EN 171 filtreyi, EN 166 ise gözlüğün ya da siperliğin bütününü tanımlar.
Ölçek numarası nasıl okunur?
EN 171 filtrelerinin ölçek numarası 4 kodu ile başlar ve 4-1,2 ile 4-10 arasındadır. Tireden sonraki sayı büyüdükçe filtre koyulaşır, yani daha az ışık ve daha az kızılötesi geçirir. Daha sıcak ve daha parlak kaynaklar daha yüksek ölçek numarası gerektirir.
EN 166 kapsamındaki filtre koduna göre ilk rakam filtrenin türünü gösterir:
| Kod | Filtre türü | İlgili standart |
|---|---|---|
| (kodsuz) | Kaynak filtresi | EN 169 (otomatik kararan filtrelerde EN 379) |
| 2 ve 3 | Morötesi (UV) filtresi | EN 170 |
| 4 | Kızılötesi (IR) filtresi | EN 171 |
| 5 ve 6 | Güneş ışığı filtresi | EN 172 |
Filtre üzerindeki tipik bir işaret şöyle görünür: 4-5 X 1 F. Burada 4-5 ölçek numarasını, X üreticinin tanıtım işaretini, 1 optik sınıfı, F ise düşük enerjili darbeye dayanımı gösterir.
EN 171 filtre kaynak için kullanılabilir mi?
Hayır. Standart, EN 171 filtrelerin elektrik arkını izlemek için uygun olmadığını açıkça belirtir. Ark kaynağında hem morötesi hem kızılötesi hem de çok yoğun görünür ışık oluşur. Bu işler için EN 169'a göre işaretlenmiş kaynak filtreleri ya da EN 379'a göre işaretlenmiş otomatik kararan kaynak başlıkları kullanılmalıdır. Oksi-asetilen gibi gaz kaynağı ve kesme işlerinde de filtre seçimi EN 169'a göre yapılır.
Doğru filtreyi seçerken nelere dikkat edilmeli?
- Kaynağın sıcaklığı ve parlaklığı: Standardın ekindeki tablo, kaynağın ortalama sıcaklığına göre önerilen ölçek numarasını verir. Seçimi bu tabloya ve üreticinin kullanım talimatına göre yapın.
- Kaynağa uzaklık ve bakış süresi: Kaynağa yakın ve uzun süre bakılan işlerde bir üst ölçek numarası gerekebilir.
- Yüz koruması: Sıçrayan erimiş metal ya da yoğun ısı varsa yalnız gözlük değil, filtreli bir siperlik ya da vizör kullanılmalıdır. Erimiş metal sıçramasına dayanım EN 166'da 9 işaretiyle gösterilir.
- Görüş konforu: Gereğinden koyu bir filtre işi zorlaştırır ve kullanıcının gözlüğü çıkarmasına yol açar. Amaç, işe uygun en açık güvenli filtredir.
Kullanım ve bakım
- Çizilmiş, çatlamış ya da rengi bozulmuş filtreler koruma değerini kaybeder; değiştirilmelidir.
- Filtreler üreticinin önerdiği yöntemle temizlenmeli, aşındırıcı bezlerle silinmemelidir.
- Gözlük ya da siperlik kullanılmadığında kılıfında saklanmalı, ısı kaynaklarının yakınında bırakılmamalıdır.
İlgili ürünler
Göz ve yüz koruma ürünlerimizi Yüz ve Göz Koruma kategorisinde bulabilirsiniz: koruyucu gözlükler, goggle gözlükler, siperlikler ve kaynak başlıkları. Her ürünün uyduğu standartlar ürün sayfasında belirtilir. İşinize uygun filtreyi seçmekte yardıma ihtiyacınız olursa bize yazın.
Yorum Yap