İş eldiveni seçerken ürün etiketinde gördüğünüz "4X42C" ya da "3121X" gibi kodlar rastgele değildir. Bunlar iş eldiveni EN 388 kodlarıdır ve eldivenin mekanik risklere karşı hangi testlerden hangi seviyeyle geçtiğini gösterir. Kodu okumayı bilen biri, iki eldiveni yan yana koyduğunda hangisinin keskin sac taşımaya, hangisinin ince montaja daha uygun olduğunu birkaç saniyede anlayabilir.
Bu rehberde EN 388:2016 (+A1:2018) işaretlemesini adım adım açıklıyor, ardından kimyasal, ısı ve soğuk standartlarına, kaplama türlerine, beden seçimine ve bakıma kısaca değiniyoruz.
EN 388 nedir, etikette nasıl görünür?
EN 388, koruyucu eldivenlerin mekanik risklere (aşınma, kesilme, yırtılma, delinme ve isteğe bağlı olarak darbe) karşı performansını ölçen Avrupa standardıdır. Etikette bir kalkan içinde çekiç simgesi bulunur; simgenin altında dört rakam ve ardından bir ya da iki harf yer alır. Genel kural basittir: rakam ya da harf ne kadar yüksekse koruma o kadar yüksektir.
Sıralama her zaman aynıdır:
- 1. rakam – Aşınma direnci (0–4): Malzemenin aşındırıcı yüzeye kaç sürtünmede delindiği.
- 2. rakam – Kesilme direnci, coup testi (0–5): Dönen dairesel bıçakla yapılan kesilme testi.
- 3. rakam – Yırtılma direnci (0–4): Malzemeyi yırtmak için gereken kuvvet.
- 4. rakam – Delinme direnci (0–4): Standart bir ucun malzemeyi delmesi için gereken kuvvet.
- 5. karakter – Kesilme direnci, ISO 13997 / TDM testi (A–F): Düz bıçakla yapılan kesilme testi.
- 6. karakter – Darbe koruması (P): Yalnız darbe testinden geçen eldivenlerde bulunur.
Performans seviyeleri tablosu
Aşağıdaki tablo her testin seviye eşiklerini gösterir. Seviye, ilgili değere ulaşıldığında ya da aşıldığında verilir.
| Test | Seviye 1 | Seviye 2 | Seviye 3 | Seviye 4 | Seviye 5 |
|---|---|---|---|---|---|
| Aşınma (sürtünme sayısı) | 100 | 500 | 2.000 | 8.000 | – |
| Kesilme, coup (indeks) | 1,2 | 2,5 | 5,0 | 10,0 | 20,0 |
| Yırtılma (N) | 10 | 25 | 50 | 75 | – |
| Delinme (N) | 20 | 60 | 100 | 150 | – |
ISO 13997 (TDM) kesilme testinde sonuç harfle verilir. Değer, düz bıçağın malzemeyi kesmesi için gereken kuvvettir:
| Harf | A | B | C | D | E | F |
|---|---|---|---|---|---|---|
| En az kuvvet (N) | 2 | 5 | 10 | 15 | 22 | 30 |
F en yüksek seviyedir; bir "başarısız" işareti değildir. Pratikte C ve üzeri genellikle orta–yüksek kesilme riski için, E ve F ise çok keskin malzemeler için tercih edilir.
X ve 0 ne anlama gelir?
- 0: Eldiven o testten geçirilmiş ama birinci seviyenin altında kalmıştır.
- X: Test yapılmamıştır ya da eldivenin yapısı nedeniyle uygulanamamıştır.
Kesilme tarafında X'e sık rastlanır. Cam elyafı, çelik tel veya yüksek performanslı lifler içeren malzemeler coup testindeki dönen bıçağı köreltebilir. Bıçak körelirse coup sonucu güvenilir sayılmaz ve ISO 13997 (TDM) testi esas alınır. Bu yüzden "4X44D" gibi bir kodda ikinci rakamın yerine X görürsünüz; kesilme performansını değerlendirirken bakmanız gereken karakter sondaki harftir.
Örnek okuma: 4X43C = aşınma 4 · coup testi yapılmamış/uygulanamamış · yırtılma 4 · delinme 3 · TDM kesilme C · darbe testi yok (P yok).
EN 388:2003 ile 2016 sürümü arasındaki fark
2003 sürümünde kod yalnız dört rakamdan oluşuyordu ve kesilme yalnız coup testiyle ölçülüyordu. 2016 sürümü iki önemli ekleme getirdi: düz bıçaklı ISO 13997 (TDM) kesilme testi ve sonucunun A–F harfiyle gösterilmesi, ayrıca isteğe bağlı darbe testi ve P işareti. Eski ve yeni kesilme yöntemleri arasında doğrudan bir karşılık yoktur; eski bir "5" ile yeni bir harfi birbirine çeviremezsiniz. 2018'deki A1 değişikliği ise işaretleme sistemini değiştirmedi; esas olarak standardı yeni AB KKD Tüzüğü'ne (2016/425) bağlayan ve bazı test ifadelerini netleştiren düzenlemeler içerdi.
Diğer eldiven standartları kısaca
EN ISO 374-1 ve 374-5: Kimyasal ve mikroorganizma
EN ISO 374-1, kimyasal geçirgenliğe göre eldivenleri üç tipe ayırır. Listede harflerle kodlanmış 18 kimyasal vardır (ör. A metanol, K sodyum hidroksit %40, L sülfürik asit %96); etikette simgenin altında, eldivenin test edildiği kimyasalların harfleri yazar.
- Tip A: Listeden en az 6 kimyasala karşı en az 30 dakika geçirmezlik.
- Tip B: En az 3 kimyasala karşı en az 30 dakika.
- Tip C: En az 1 kimyasala karşı en az 10 dakika.
EN ISO 374-5 bakteri ve mantarlara karşı korumayı kapsar. Eldiven ayrıca ISO 16604 virüs penetrasyon testinden geçmişse simgenin altında "VIRUS" ibaresi bulunur. Kullandığınız kimyasal harf listesinde yoksa, üreticinin o kimyasal için verdiği geçirgenlik bilgisine bakmak gerekir.
EN 407: Isı ve alev
EN 407 altı haneli bir kod kullanır: alev yayılımı, temas ısısı, konvektif ısı, radyant ısı, küçük erimiş metal sıçramaları ve büyük erimiş metal sıçraması. Temas ısısında seviye 1–4 sırasıyla 100, 250, 350 ve 500 °C'ye karşılık gelir. 2020 sürümünde alev testinden geçmeyen ya da alev iddiası taşımayan eldivenler alev simgesi yerine ayrı bir ısı simgesiyle işaretlenir.
EN 511: Soğuk
EN 511 üç hanelidir: konvektif soğuk (0–4), temas soğuğu (0–4) ve su geçirmezlik (0 ya da 1). Soğuk hava depoları ve kışın açık alan çalışmaları için bu kod belirleyicidir.
EN ISO 21420: Genel gereklilikler ve beden
EN ISO 21420, eski EN 420'nin yerini alan genel standarttır. Zararsızlık, işaretleme, kullanım bilgisi ve beden gibi tüm koruyucu eldivenler için ortak kuralları belirler. Diğer tüm eldiven standartları bu genel gerekliliklerle birlikte uygulanır.
Kaplama türleri ve kullanım alanları
- Nitril: Yağa, grese ve aşınmaya dayanıklıdır. Yağlı parça taşıma, otomotiv ve genel inşaat işlerinde yaygındır. Köpük nitril kaplama nefes alabilirliği artırır.
- Poliüretan (PU): İnce ve esnektir, parmak hassasiyeti yüksektir. Kuru ortamda hassas montaj, elektronik ve paketleme için uygundur.
- Lateks: Islak ve kuru yüzeylerde iyi kavrama ve esneklik sağlar. Lateks alerjisi olan çalışanlar için alternatif kaplama seçilmelidir.
Hangi işte hangi eldiven?
- Hassas montaj ve elektronik: İnce örme astar üzerine PU veya nitril kaplama. Aşınma ve kesilme seviyesi orta, parmak hassasiyeti önceliklidir.
- Cam ve sac taşıma: Kesilme riski belirleyicidir; TDM harfi en az C, keskin kenarlı malzemelerde D–F aranır. Bilek ve önkol da açıktaysa kesilmeye dayanıklı kolluk eklenir.
- İnşaat ve genel saha işi: Yüksek aşınma ve yırtılma seviyesi, gerekirse darbe koruması (P). Islak ortamda tam kaplı nitril ya da lateks.
- Kimyasal işler: EN ISO 374-1 işaretli eldiven; etiketteki harflerin kullandığınız kimyasalı kapsadığından emin olun. Eldiven boyu sıçrama riskine göre seçilir.
- Kaynak: EN 407 işaretli, uzun konçlu deri kaynakçı eldiveni. Küçük erimiş metal sıçramaları hanesi kaynak işinde öne çıkar.
- Soğuk ortam: EN 511 işaretli, astarlı eldiven; ıslak ortamda su geçirmezlik hanesi 1 olmalıdır.
Beden seçimi
Bol eldiven kavramayı zayıflatır ve makineye takılma riskini artırır; dar eldiven ise eli yorar ve çabuk yırtılır. Bedeni el çevresi (başparmak hariç, avuç içinin en geniş yerinden çevre ölçüsü) ve el uzunluğu (bilekten orta parmak ucuna) ölçülerek belirleyin.
| Beden | El çevresi (mm) | El uzunluğu (mm) |
|---|---|---|
| 6 (XS) | 152 | 160 |
| 7 (S) | 178 | 171 |
| 8 (M) | 203 | 182 |
| 9 (L) | 229 | 192 |
| 10 (XL) | 254 | 204 |
| 11 (XXL) | 279 | 215 |
Ölçüler iki beden arasında kalıyorsa hassas işler için küçük, kalın astarlı eldivenlerde büyük bedeni deneyin.
Kullanım, bakım ve değiştirme
- Her kullanımdan önce eldiveni delik, yırtık, kaplamada çatlak ve sertleşme açısından kontrol edin.
- Yıkanabilirlik ve kurutma koşulları ürünün kullanım bilgisinde yazar; yıkama koruma seviyesini etkileyebileceği için bu talimatlara uyun.
- Kimyasal eldivenleri kirli dış yüzeye dokunmadan çıkarın; kimyasala maruz kalmış tek kullanımlık eldivenleri yeniden kullanmayın.
- Eldivenleri güneş ışığından, ısıdan ve ozon kaynaklarından uzakta, kuru bir yerde saklayın.
- Kesilmeye dayanıklı bir eldiven bile kesilmez değildir; hasar gören eldiveni hemen değiştirin.
Sık sorulan sorular
EN 388 kodunda en önemli rakam hangisi?
İşe göre değişir. Keskin malzemede kesilme (özellikle TDM harfi), sürtünmeli işlerde aşınma, çivi ve kıymık riskinde delinme belirleyicidir. Tek bir "en iyi" rakam yoktur; işin riskine bakılır.
Kodda X görmek eldivenin kötü olduğu anlamına mı gelir?
Hayır. X, o testin yapılmadığını ya da uygulanamadığını gösterir. Kesilme hanesindeki X genellikle coup testinde bıçağın körelmesinden kaynaklanır; bu durumda kesilme performansı sondaki harfle okunur.
Eski standarttaki kesilme 5 ile yeni F aynı mı?
Hayır. İki test farklı yöntemlerle yapılır ve aralarında doğrudan bir karşılık yoktur. Yeni ürünlerde kesilme karşılaştırması için TDM harfini kullanın.
Kimyasal eldiven her kimyasala karşı korur mu?
Hayır. EN ISO 374-1 etiketindeki harfler yalnız test edilen kimyasalları gösterir. Kullandığınız kimyasal için üreticinin geçirgenlik verisini kontrol edin.
Eldivenin standart bilgisini nerede görebilirim?
Ürün sayfalarımızda eldivenin taşıdığı standartlar yazar; ayrıca eldivenin üzerindeki işaretleme ve kullanım bilgisi bu bilgiyi verir.
İlgili ürünler
Tüm modelleri iş eldivenleri ve el koruma koleksiyonlarında bulabilirsiniz. Marka bazında Delta Plus eldivenleri ve Beybi ürünleri listelenir; önkol koruması için kolluklara göz atabilirsiniz.
- Kesilmeye dayanıklı eldiven örnekleri: Delta Plus VENICUTB04, Delta Plus VENICUTD08
- Poliüretan kaplı montaj eldiveni örneği: Ansell HYFLEX 11-801
- Nitril kaplı örme eldiven örneği: Beybi PN2 Polyester Örme Nitril Eldiven
- Kimyasal eldiven örneği: Delta Plus NITREX VE801
- Isıya dayanıklı eldiven örneği: Delta Plus VV736
- Kaynakçı eldiveni örneği: Hegi HE-708
- Soğuk hava eldiveni örneği: Delta Plus FBF15 (-30°C)
Stoktaki ürünler 0–2 iş günü içinde kargoya verilir. Firmanız için toplu ihtiyaçlarda toptan satış sayfamızı inceleyebilir ya da teklif isteyebilirsiniz.
Yorum Yap